Skala a pole – plany i mapy
Jak zmienia się pole w skali: skala 1:k zmienia pole k² razy. Obliczanie pól działek z planu. Lekcja pokazuje, dlaczego w skali 1:k długości zmieniają się k razy, a pola k² razy, oraz jak obliczać rzeczywiste pole działki z planu i powierzchnię terenu z mapy.
Najważniejsze wzory i pojęcia
- Skala 1:k: długość w rzeczywistości = k · długość na planie
- Pole w rzeczywistości = k² · pole na planie
- Skala długości 1:k oznacza skalę pól 1:k², np. 1:100 → 1:10 000
- k = √(pole w rzeczywistości : pole na planie), oba pola w tych samych jednostkach
- W skali 1:k 1 cm na planie to k : 100 m w terenie, np. 1:500 → 1 cm = 5 m, 1 cm² = 25 m²
- 1 m² = 10 000 cm², 1 a = 100 m², 1 ha = 100 a = 10 000 m², 1 km² = 100 ha = 1 000 000 m²
- Pole prostokąta P = a · b, trójkąta P = ½ · a · h, trapezu P = ½ · (a + b) · h
- Typowy błąd: mnożenie pola przez k zamiast przez k²
Co zawiera lekcja
- Wprowadzenie: skala długości i skala pól
- Przykład 1: Dlaczego k²? Prostokąt w skali 1:100
- Przykład 2: Prostokątna działka z planu
- Przykład 3: Działka w kształcie trapezu
- Przykład 4: Las na mapie
- Przykład 5: Jaka to skala?
- Wzory i drabinka jednostek pola
- Spójrz inaczej: kafelki, 1 cm² w terenie, kserokopiarka, pułapka „razy k”
- Wizualizacja: dlaczego k²
- Wizualizacja: działka na planie
- Symulacja: zmiana skali
- Gra: k czy k²?
- Generator zadań: działki prostokątne i o innych kształtach, pole z planu i z mapy, zadania odwrotne, wyznaczanie skali, zadania zamknięte oraz prawda/fałsz